Chọn công suất đèn highbay theo chiều cao trần, diện tích xưởng

Mua đèn LED cho nhà xưởng, sai lầm hay gặp nhất là chọn công suất theo cảm tính: thấy trần cao thì cứ lấy đèn thật lớn, hoặc nhìn diện tích rồi chia đại ra số lượng. Kết quả là chỗ sáng chói, chỗ lại tối, tiền điện và chi phí đầu tư đều hao hụt. Bài viết này hướng dẫn cách chọn công suất đèn highbay dựa trên hai yếu tố chính là chiều cao trần và diện tích xưởng, kèm công thức tính quang thông và ví dụ minh họa dễ áp dụng. Thông số sản phẩm được lấy từ catalogue đèn LED Vietlux mà NEWSUN Group Vina phân phối.

Vì sao không nên chọn đèn chỉ theo số watt?

Watt chỉ cho biết đèn tiêu thụ bao nhiêu điện, không cho biết đèn sáng đến mức nào. Đại lượng quyết định độ sáng là quang thông, tính bằng lumen. Quang thông gần đúng bằng công suất nhân với hiệu suất phát sáng (lm/W). Theo catalogue Vietlux, highbay SMD đạt từ 120 lm/W, highbay COB đạt 110 lm/W và highbay UFO đạt từ 160 lm/W. Như vậy một đèn UFO 150 W có thể sáng hơn đáng kể so với đèn COB cùng 150 W.

Ngoài ra, ánh sáng phát ra từ đèn phải đi qua một khoảng cách rồi mới tới mặt làm việc. Trần càng cao, ánh sáng càng bị tản ra và hao hụt, nên cần quang thông lớn hơn hoặc góc chiếu hẹp hơn để đạt cùng độ rọi tại sàn. Đó là lý do chiều cao trần và diện tích phải được xét cùng lúc.

Các yếu tố cần biết trước khi tính

Độ rọi yêu cầu (lux)

Độ rọi là lượng ánh sáng rơi trên một mét vuông mặt làm việc. Khu lắp ráp chi tiết nhỏ, kiểm tra chất lượng cần độ rọi cao; kho chứa hàng, lối đi cần thấp hơn. Chủ đầu tư nên xác định mục tiêu lux theo yêu cầu công việc và quy chuẩn chiếu sáng hiện hành áp dụng cho công trình của mình. Bài viết này dùng các con số lux chỉ như ví dụ minh họa, không phải mức bắt buộc.

Hệ số sử dụng và hệ số bảo trì

Không phải toàn bộ ánh sáng của đèn đều đến được mặt sàn. Một phần bị hấp thụ bởi tường, trần, máy móc. Tỷ lệ ánh sáng thực sự tới mặt làm việc gọi là hệ số sử dụng, thường thấp hơn nếu tường trần tối màu hoặc xưởng chật máy móc. Bên cạnh đó, theo thời gian đèn bám bụi và chip suy giảm quang thông, nên người thiết kế thường nhân thêm hệ số bảo trì để đảm bảo độ rọi vẫn đủ sau một thời gian dùng. Hai hệ số này mang tính ước tính, bạn có thể tham khảo giá trị khoảng 0,5 đến 0,7 cho hệ số sử dụng và 0,7 đến 0,8 cho hệ số bảo trì trong các xưởng thông thường.

Chiều cao treo và góc chiếu

Chiều cao tính từ đèn đến mặt làm việc, không phải đến sàn nếu bàn máy cao hơn sàn. Góc chiếu hẹp phù hợp trần cao vì ánh sáng đi thẳng xuống; góc rộng phù hợp trần thấp vì trải đều trên diện tích lớn.

Công thức tính nhanh số lượng đèn

Quang thông tổng cần có được tính như sau: lấy độ rọi mục tiêu nhân với diện tích sàn, rồi chia cho tích của hệ số sử dụng và hệ số bảo trì. Sau đó chia kết quả cho quang thông của một đèn để ra số đèn.

Ví dụ minh họa: xưởng rộng 1.000 m², độ rọi mục tiêu 300 lux, hệ số sử dụng 0,6 và hệ số bảo trì 0,8. Quang thông tổng cần là 300 nhân 1.000 chia cho 0,48, được khoảng 625.000 lumen. Nếu dùng đèn UFO 160 lm/W, tổng công suất cần xấp xỉ 3.900 W, tương đương khoảng 26 đèn loại 150 W. Nếu dùng đèn SMD 120 lm/W, tổng công suất cần khoảng 5.200 W, tương đương khoảng 35 đèn loại 150 W. Chênh lệch giữa hai phương án cho thấy hiệu suất đèn ảnh hưởng trực tiếp tới số lượng đèn và tiền điện về sau.

Đây chỉ là phép tính sơ bộ để bạn hình dung quy mô đầu tư. Bản thiết kế chính thức cần mô phỏng bằng phần mềm chiếu sáng, tính đến vị trí máy móc, xà gồ, cầu trục và khu vực yêu cầu độ rọi khác nhau.

Bảng tham khảo công suất theo chiều cao trần

Dưới đây là kinh nghiệm tham khảo thường dùng khi chọn sơ bộ, mang tính ước tính và cần kiểm chứng bằng tính toán cho từng công trình:

• Trần khoảng 4 đến 6 m: đèn từ 50 W đến 100 W, góc chiếu rộng, treo mật độ vừa.
• Trần khoảng 6 đến 9 m: đèn từ 100 W đến 150 W là lựa chọn phổ biến, cần chú ý khoảng cách giữa các đèn để tránh vùng tối.
• Trần khoảng 9 đến 12 m: đèn từ 150 W đến 250 W, ưu tiên loại hiệu suất cao và góc chiếu vừa hoặc hẹp.
• Trần trên 12 m: cân nhắc đèn công suất lớn như highbay COB đến 400 W hoặc đèn pha chuyên dụng, kết hợp thấu kính góc hẹp.

Dải công suất sẵn có của Vietlux: highbay SMD từ 50 W đến 300 W, highbay COB từ 100 W đến 400 W và highbay UFO từ 50 W đến 250 W. Nếu trần quá cao mà đèn UFO tối đa 250 W chưa đủ, có thể tăng mật độ treo hoặc chuyển sang COB.

Bố trí đèn theo diện tích và hình dạng xưởng

Nguyên tắc chung là bố trí đèn thành lưới đều, khoảng cách giữa các đèn phụ thuộc chiều cao treo. Đèn treo càng cao thì có thể đặt thưa hơn, nhưng đèn treo thấp cần đặt dày hơn để tránh vùng tối và bóng đổ. Một quy tắc kinh nghiệm hay dùng là khoảng cách giữa hai đèn không vượt quá một đến một lần rưỡi chiều cao treo, tùy loại chóa và góc chiếu. Con số này chỉ để tham khảo, cần kiểm lại bằng mô phỏng.

Với xưởng dài và hẹp, nên bố trí đèn thành hàng dọc theo lối đi hoặc tuyến máy. Với xưởng vuông, bố trí lưới vuông hoặc lưới so le. Ở khu vực có kệ cao như kho hàng, nên đặt đèn dọc theo các lối đi giữa các dãy kệ thay vì đặt phía trên kệ, vì kệ sẽ che mất ánh sáng ở các tầng dưới.

Đừng quên các khu vực phụ: lối thoát hiểm, cầu thang, khu vực kiểm tra, khu vực đóng gói. Mỗi khu có yêu cầu độ rọi khác nhau, nên chia vùng bật tắt riêng giúp tiết kiệm điện đáng kể.

Lưu ý khi chọn đèn thay vì chỉ bám theo công suất

• Cấp bảo vệ: xưởng bụi, hơi ẩm nên chọn đèn IP65 như dòng UFO của Vietlux.
• Nhiệt độ màu: dải 3000K, 4000K và 6500K đều có trong danh mục; xưởng thường dùng 4000K hoặc 6500K để ánh sáng sáng rõ.
• Driver và tản nhiệt: driver Philips, Done, LY, Meanwell hay Inventronic cùng thân đèn tản nhiệt tốt giúp đèn bền hơn, nhất là khi treo ở nơi khó bảo trì.
• Bảo hành: highbay UFO Vietlux có bảo hành từ 3 đến 5 năm; hãy hỏi rõ điều kiện bảo hành trước khi ký đơn hàng.
• Dự phòng: nên dự phòng một tỷ lệ nhỏ đèn thay thế khi đặt hàng số lượng lớn, để đồng bộ lô sản phẩm.

Nhờ NEWSUN tính giúp cho xưởng của bạn

Cách nhanh nhất để chắc chắn là gửi cho chúng tôi diện tích, chiều cao trần, loại công việc trong xưởng và bản vẽ mặt bằng nếu có. Đội ngũ kỹ sư NEWSUN Group Vina sẽ tư vấn loại đèn, công suất và số lượng phù hợp, đồng thời đảm nhận thi công điện công nghiệp, lắp tủ điện và thang máng cáp đồng bộ. Bạn có thể xem thêm các dòng đèn tại danh mục đèn LED. Liên hệ hotline 0924.625.688 hoặc Zalo cùng số để nhận báo giá theo thiết kế thực tế.