Thi công trạm biến áp 35kV: quy trình từ thiết kế đến đóng điện

Thi công trạm biến áp 35kV là hạng mục quan trọng bậc nhất của mọi nhà máy, khu công nghiệp hay khu dân cư mới, bởi đây là điểm tiếp nhận điện từ lưới trung thế để cấp cho toàn bộ hệ thống phía sau. Một trạm làm đúng thiết kế, đúng trình tự sẽ vận hành ổn định nhiều năm; một trạm làm vội, bỏ bước thử nghiệm có thể gây sự cố, mất điện sản xuất, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Bài viết này tổng hợp các bước thi công trạm biến áp từ khâu khảo sát, thiết kế cho đến lúc đóng điện, giúp chủ đầu tư nắm được việc gì cần làm, ai chịu trách nhiệm và cần kiểm soát điểm nào.

1. Hiểu đúng phạm vi một trạm biến áp 35kV

Trạm biến áp 35kV hiểu theo nghĩa rộng gồm ba nhóm hạng mục. Nhóm thứ nhất là phần trung thế: đường dây hoặc cáp ngầm đấu nối, thiết bị đóng cắt, bảo vệ phía 35kV như dao cách ly, cầu chì tự rơi hoặc máy cắt, chống sét van. Nhóm thứ hai là máy biến áp, nơi hạ điện áp từ 35kV xuống cấp điện áp sử dụng, thường là 0,4kV cho tải công nghiệp. Nhóm thứ ba là phần hạ thế: tủ điện tổng, tủ phân phối, tủ bù, hệ thống thanh cái, cáp lực và hệ thống tiếp địa.

2. Bước 1: Khảo sát hiện trường và thu thập số liệu phụ tải

Mọi dự án trạm biến áp bắt đầu từ khảo sát. Kỹ sư cần đến hiện trường để xác định vị trí đặt trạm, hướng tuyến đường dây đấu nối, điểm đấu nối trên lưới, điều kiện địa chất, mặt bằng, đường vận chuyển máy biến áp và khoảng cách đến các công trình lân cận. Song song là thu thập thông tin phụ tải: danh sách thiết bị, công suất từng nhóm, chế độ làm việc, kế hoạch mở rộng trong tương lai.

3. Bước 2: Lập hồ sơ thiết kế và hoàn tất thủ tục pháp lý

Từ số liệu khảo sát, đơn vị thiết kế lập hồ sơ gồm sơ đồ nguyên lý một sợi, bản vẽ mặt bằng, mặt cắt, bản vẽ kết cấu móng và nhà trạm, bản vẽ tiếp địa, thuyết minh tính toán, bảng khối lượng và danh mục vật tư thiết bị. Sơ đồ một sợi cần thể hiện rõ thiết bị đóng cắt, bảo vệ, đo đếm, chống sét và các tủ hạ thế.

Hồ sơ thiết kế phải được thẩm định, phê duyệt và thỏa thuận đấu nối với đơn vị điện lực quản lý lưới khu vực. Đây là bước có thể kéo dài nếu hồ sơ thiếu hoặc điểm đấu nối cần điều chỉnh, nên chủ đầu tư nên bắt đầu sớm và phối hợp chặt với nhà thầu. Thủ tục chi tiết thay đổi theo từng thời điểm và từng địa phương, vì vậy cần đối chiếu với quy định hiện hành thay vì làm theo kinh nghiệm cũ.

4. Bước 3: Mua sắm và kiểm tra vật tư, thiết bị đầu vào

Sau khi thiết kế được duyệt, nhà thầu lập danh mục và đặt hàng máy biến áp, thiết bị đóng cắt trung thế, tủ hạ thế, cáp, phụ kiện, vật tư tiếp địa. Mỗi lô hàng khi về công trình cần được kiểm tra: đối chiếu chủng loại, thông số kỹ thuật trên nhãn với hồ sơ thiết kế, kiểm tra ngoại quan, chứng từ xuất xưởng, biên bản thí nghiệm của nhà sản xuất nếu có.

Với tủ điện hạ thế, chủ đầu tư có thể chọn phương án đặt sản xuất theo bản vẽ. NEWSUN sản xuất tủ phân phối và tủ bù hạ thế với vỏ tủ thép sơn tĩnh điện, tôn tráng kẽm, mạ kẽm nhúng nóng hoặc inox, kích thước và độ dày tôn theo yêu cầu, giúp đồng bộ phần hạ thế với thiết kế. Với cáp điện, đơn vị phân phối các dòng Cadisun, Goldcup, LS Vina, Cadivi để chủ đầu tư lựa chọn theo thiết kế được duyệt.

5. Bước 4: Thi công phần xây dựng và lắp đặt cơ điện

Thi công thường đi theo thứ tự: định vị tim mốc, đào móng, đổ bê tông móng máy biến áp và móng trụ, xây dựng nhà trạm hoặc hàng rào bảo vệ, thi công hố dầu sự cố (nếu thiết kế yêu cầu), sau đó mới tiến hành lắp đặt thiết bị. Với trạm treo hoặc trạm giàn, công việc tập trung vào dựng cột, lắp xà, sứ, dây dẫn và thiết bị trên cột.

Giai đoạn lắp đặt thiết bị gồm đặt máy biến áp lên vị trí, lắp thiết bị đóng cắt, chống sét van, thanh cái, kéo cáp lực, lắp thang máng cáp, đặt tủ điện hạ thế và đấu nối. Hệ thống đỡ cáp rất đáng chú ý vì ảnh hưởng đến độ bền và gọn gàng của trạm. Bạn có thể tham khảo thang cáp mạ kẽm nhúng nóng hoặc sơn tĩnh điện của NEWSUN cho các tuyến cáp trong phòng trạm. Toàn bộ quá trình phải có giám sát an toàn: cắt điện, treo biển, nối đất di động, kiểm tra không còn điện trước khi làm việc.

6. Bước 5: Thi công hệ thống tiếp địa và chống sét

Tiếp địa là hạng mục khuất nhưng sống còn. Hệ thống gồm cọc tiếp địa, thanh nối, các mối hàn hoặc mối nối, kết nối vỏ máy biến áp, vỏ tủ, khung thép, hàng rào vào mạng tiếp địa chung. Việc đóng cọc, rải thanh, hàn nối phải làm đúng thiết kế và được nghiệm thu che khuất trước khi lấp đất, vì sau khi lấp rất khó kiểm tra lại. Sau thi công cần đo điện trở nối đất và so sánh với giá trị yêu cầu trong hồ sơ thiết kế. Chi tiết nguyên lý và cách kiểm tra được trình bày trong bài về tiếp địa, chống sét cho nhà máy và trạm biến áp.

7. Bước 6: Thử nghiệm, hiệu chỉnh trước khi đóng điện

8. Bước 7: Nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ hoàn công

Nghiệm thu thường được chia làm nhiều lớp: nghiệm thu vật liệu thiết bị đầu vào, nghiệm thu công việc xây dựng (móng, che khuất như tiếp địa), nghiệm thu lắp đặt thiết bị, nghiệm thu chạy thử và nghiệm thu hoàn thành công trình. Mỗi lớp có biên bản, chữ ký các bên và hồ sơ chất lượng đi kèm. Hồ sơ hoàn công gồm bản vẽ hoàn công thể hiện đúng hiện trạng đã thi công, nhật ký thi công, biên bản thí nghiệm, chứng chỉ chất lượng vật tư, hướng dẫn vận hành.

Quy trình, thành phần hồ sơ và an toàn khi nghiệm thu, đóng điện được phân tích chi tiết trong bài nghiệm thu và đóng điện công trình của chuyên mục này. Ở đây chỉ cần nhớ nguyên tắc: không đủ hồ sơ, không đóng điện.

9. Bước 8: Đóng điện và theo dõi vận hành ban đầu

Đóng điện là thao tác có rủi ro cao nhất nên phải theo phiếu thao tác, có người chỉ huy, có phối hợp với đơn vị điện lực và phương án xử lý khi có sự cố. Trình tự thông thường là kiểm tra lần cuối toàn bộ hiện trường, tháo nối đất di động, thông báo mọi người rời khỏi khu vực nguy hiểm, đóng điện không tải máy biến áp, quan sát trạng thái, đo điện áp các cấp, sau đó đóng điện từng phần tải theo kế hoạch.

10. Những sai lầm thường gặp khi thi công trạm biến áp

• Chọn vật tư theo giá thấp nhất: trong khi máy biến áp, cáp, thiết bị đóng cắt quyết định độ bền và độ an toàn của cả hệ thống.
• Rút ngắn khâu thử nghiệm: vì áp lực tiến độ, trong khi đây là bước phát hiện lỗi đấu nối, lỗi cài đặt bảo vệ trước khi có điện.

11. Chi phí và việc kiểm soát hồ sơ

Chi phí thi công trạm phụ thuộc rất nhiều yếu tố như kiểu trạm, công suất, chiều dài đường dây, điều kiện địa hình và chủng loại thiết bị; vì vậy NEWSUN không đưa con số chung. Bạn nên gửi thông tin phụ tải và vị trí để được khảo sát và báo giá theo đúng thực tế. Bài viết về các yếu tố ảnh hưởng chi phí thi công M&E cung cấp thêm góc nhìn để bạn tự đánh giá báo giá.

12. NEWSUN có thể hỗ trợ gì?

NEWSUN Group Vina có lĩnh vực thi công lắp đặt đường dây và trạm biến áp từ 35kV trở xuống, cùng thi công điện công nghiệp trong nhà máy và hệ thống cơ điện tòa nhà. Công ty đồng thời tự sản xuất tủ bảng điện, thang máng cáp, nên có thể đồng bộ phần thiết bị hạ thế với phần thi công, giảm khâu trung gian. Đội ngũ hơn 50 nhân sự gồm kỹ sư, cao đẳng, trung cấp và công nhân lành nghề, với phương châm "Chất lượng là sự sống còn của công ty".

Nếu bạn đang chuẩn bị đầu tư trạm biến áp 35kV cho nhà máy, khu công nghiệp hay dự án hạ tầng, hãy liên hệ hotline/Zalo 0924.625.688 hoặc email newsunvina2024@gmail.com để được khảo sát, tư vấn phương án và báo giá theo thực tế công trình.