Chọn chiều cao cột đèn theo loại đường và bề rộng mặt đường

Chọn chiều cao cột đèn là quyết định kỹ thuật ảnh hưởng trực tiếp đến độ sáng, độ đồng đều và chi phí của cả tuyến chiếu sáng. Cột quá thấp thì đèn chói mắt và vùng sáng hẹp, phải đặt dày. Cột quá cao thì tốn thép, móng lớn, đèn phải mạnh hơn và bảo trì khó khăn. Bài viết này trình bày nguyên tắc chọn chiều cao cột theo loại đường và bề rộng mặt đường, đồng thời gợi ý cách dùng dải cột thép liền cần BG6–BG11 của NEWSUN cho từng tình huống.

Những yếu tố quyết định chiều cao cột đèn

Trước khi nói đến con số, cần hiểu chiều cao cột chịu chi phối bởi nhiều yếu tố đan xen. Thiết kế thực tế luôn phải qua tính toán quang học, nhưng các yếu tố dưới đây giúp bạn khoanh vùng lựa chọn rất nhanh.

• Bề rộng mặt đường và số làn xe: đường càng rộng, đèn càng phải đặt cao hoặc bố trí nhiều hàng để ánh sáng phủ hết mặt đường.
• Cách bố trí cột: một bên, hai bên so le, hai bên đối xứng hoặc giữa dải phân cách. Mỗi kiểu cho tỷ lệ chiều cao trên bề rộng khác nhau.
• Tầm vươn cần đèn: cần vươn ra giúp đèn nằm gần tim đường hơn, giảm phần ánh sáng rơi lên vỉa hè.
• Công suất và quang thông bộ đèn: đèn LED công suất lớn cho phép đặt cao và thưa hơn.
• Cây xanh, nhà cao tầng, đường dây điện: các vật cản này giới hạn chiều cao hoặc buộc phải điều chỉnh vị trí cột.
• Yêu cầu về chói lóa và thẩm mỹ: khu dân cư cần cột thấp hơn và ánh sáng mềm hơn so với đường trục lớn.

Nguyên tắc chung: chiều cao gắn với bề rộng mặt đường

Trong thực hành, các kỹ sư thường dùng một nguyên tắc kinh nghiệm: với bố trí một bên, chiều cao lắp đặt của đèn nên tương đương hoặc không nhỏ hơn bề rộng mặt đường cần chiếu sáng; với bố trí hai bên, chiều cao có thể thấp hơn vì mỗi hàng đèn chỉ phụ trách một nửa mặt đường. Đây chỉ là quy tắc tham khảo để định hướng, không thay thế tính toán độ rọi, độ chói và độ đồng đều trong hồ sơ thiết kế. Khi chốt phương án, nhà thiết kế nên chạy mô phỏng với đúng bộ đèn dự kiến sử dụng.

Một điểm hay bị bỏ qua là chiều cao cột và chiều cao lắp đặt của đèn không hoàn toàn trùng nhau. Chiều cao hữu ích của đèn phụ thuộc vào cả phần cần cong và cách đèn nghiêng. Vì vậy khi đọc thông số cột liền cần, bạn nên hỏi rõ chiều cao tính đến ngọn cột hay đến tâm bộ đèn.

Dải cột BG6–BG11 và TC6–TC11 trong thực tế

Dòng cột thép liền cần đơn BG6–BG11 / TC6–TC11 phủ chiều cao từ 6 đến 11 m, với cần vươn 1,2–1,5 m, bán kính cong R900, tôn dày 3–4 mm, ngọn D56/58 và bích đế 300–400 mm. Dải sản phẩm này đáp ứng phần lớn nhu cầu đường nội đô, đường khu công nghiệp và đường nông thôn mới. Dưới đây là cách gắn từng nhóm chiều cao với bối cảnh sử dụng.

Nhóm 6–7 m: đường nhỏ, ngõ, khu dân cư, khuôn viên

Cột BG6 và BG7 phù hợp với đường nội bộ, đường ngõ xóm, khu chung cư, trường học, công viên và khuôn viên nhà máy. Mặt đường hẹp nên một hàng đèn đặt thấp là đủ, ánh sáng không chiếu quá xa gây chói vào nhà dân. Ưu điểm là móng nhỏ, thi công nhanh, bảo trì có thể làm bằng thang hoặc xe thang thông thường.

Nhóm 8–9 m: đường khu đô thị, đường liên khu vực

Cột BG8 và BG9 là nhóm được dùng nhiều nhất cho đường có hai đến bốn làn xe. Với bố trí một bên hoặc so le, nhóm này cho vùng sáng đủ rộng, đồng thời vẫn giữ được chi phí hợp lý. Cột 9 m kết hợp bộ đèn LED công suất vừa là lựa chọn quen thuộc cho đường khu đô thị mới, khu công nghiệp và đường nội bộ khu kinh tế.

Nhóm 10–11 m: đường trục chính, đường rộng

Cột BG10 và BG11 dành cho mặt đường rộng, nhiều làn, hoặc những vị trí cần giãn khoảng cách cột để giảm số lượng móng và cáp. Khi chiều cao tăng, tải gió lên cột và bộ đèn tăng đáng kể, nên cần chú ý bích đế, số lượng và đường kính bulong móng cũng như chất lượng thi công móng. Cột 11 m nên được lắp bằng xe cẩu và đội thi công có kinh nghiệm.

Gợi ý theo từng loại đường

Bảng gợi ý dưới đây mang tính định hướng ban đầu. Hồ sơ thiết kế được duyệt luôn là căn cứ cuối cùng.

Loại đường	Dải cột gợi ý	Ghi chú bố trí
Ngõ, đường nội bộ, khuôn viên	BG6–BG7	Một bên hoặc so le, đèn công suất nhỏ
Đường khu dân cư, đô thị mới 2 làn	BG7–BG9	Một bên hoặc so le tùy bề rộng
Đường liên khu vực 2–4 làn	BG8–BG10	So le hoặc đối xứng hai bên
Đường trục chính, đường rộng	BG10–BG11 hoặc cột cao hơn	Đối xứng hai bên, có thể kết hợp dải phân cách
Dải phân cách giữa, nút giao	Cột cánh buồm CBK, cột đa giác DG14	Tùy hình học nút giao

Khi nào vượt quá dải BG6–BG11

Có những tình huống dải 6–11 m không còn tối ưu. Với dải phân cách giữa đường lớn, cột cánh buồm kép CBK-09 đến CBK-12 (9–12 m, thân D84, bulong M24) cho phép chiếu sáng hai chiều xe chỉ bằng một hàng cột. Với nút giao, quảng trường hay bãi lớn, cột đa giác DG14 cao 14 m, tôn 4 mm giúp mở rộng vùng sáng và hạn chế số cột. Còn với sân vận động, cảng hay bãi container thì cột giàn đèn nâng hạ là lời giải phổ biến.

Cân bằng giữa chiều cao, công suất đèn và số lượng cột

Chiều cao cột, công suất đèn và khoảng cách giữa các cột là ba biến số liên quan chặt chẽ. Tăng chiều cao cho phép tăng khoảng cách nhưng đòi hỏi quang thông lớn hơn và cột chắc hơn. Ngược lại, hạ thấp cột và đặt dày hơn thì mỗi bộ đèn nhỏ hơn, ánh sáng đều và ít chói hơn, nhưng số móng, cáp và điểm đấu nối tăng. Chủ đầu tư nên so sánh hai ba phương án trên cùng một mặt bằng, tính tổng chi phí đầu tư và vận hành thay vì chỉ so đơn giá cột.

Chất lượng bộ đèn cũng quyết định hiệu quả. Một đèn có phân bố ánh sáng tốt, chống chói và hiệu suất phát quang cao có thể cho phép dùng cột thấp hơn hoặc thưa hơn. Bạn có thể tham khảo đèn đường LED mẫu HL để ghép với cột phù hợp, hoặc xem thêm danh mục cột đèn của NEWSUN.

Những lưu ý khi chốt chiều cao

• Kiểm tra khoảng cách an toàn với đường dây điện trên không và công trình lân cận.
• Xét ảnh hưởng của tán cây hiện hữu và cây sẽ trồng, vì cây lớn che sáng đáng kể.
• Thống nhất một vài chiều cao chuẩn cho cả dự án để thuận tiện thay thế vật tư.
• Tính đến phương án bảo trì: xe thang tiếp cận được độ cao nào, có cần cột nâng hạ hay không.
• Yêu cầu nhà sản xuất cung cấp bản vẽ cột kèm thông số bích đế, bulong để thiết kế móng chính xác.

Kết luận

Chiều cao cột đèn nên được chọn từ bề rộng mặt đường, cách bố trí và bộ đèn, rồi kiểm chứng bằng tính toán chiếu sáng. Dải BG6–BG11 đủ linh hoạt cho đa số đường đô thị và khu công nghiệp, còn các trường hợp đặc biệt sẽ cần cột cánh buồm, đa giác hoặc nâng hạ. Quyết định đúng ngay từ đầu giúp tiết kiệm chi phí và tránh phải sửa lại khi tuyến đã thi công.

NEWSUN Group Vina sản xuất cột đèn chiếu sáng tại KCN Thăng Long 3, Phú Thọ. Gọi hotline 0924.625.688 hoặc nhắn Zalo để được kỹ sư tư vấn chiều cao cột, bản vẽ và báo giá cho dự án của bạn.