IP20, IP65, IP66 nghĩa là gì? Cách chọn đèn theo môi trường

Mở catalogue đèn LED, bạn sẽ thấy hàng loạt ký hiệu như IP20, IP65, IP66 đi kèm công suất và nhiệt độ màu. Rất nhiều người bỏ qua chúng, đến khi đèn lắp ở tầng hầm hay ngoài sân bị chập sau vài tháng mới biết mình chọn nhầm. Bài viết này giải thích đơn giản IP20, IP65, IP66 nghĩa là gì, ý nghĩa từng con số, và cách chọn cấp bảo vệ phù hợp theo từng môi trường: phòng khô, khu vực ẩm, nhà xưởng bụi, sân bãi ngoài trời. Ví dụ sản phẩm lấy từ catalogue đèn LED Vietlux mà NEWSUN Group Vina phân phối.

Chỉ số IP là gì?

IP viết tắt của Ingress Protection, tạm dịch là mức bảo vệ chống xâm nhập, được quy định trong tiêu chuẩn quốc tế IEC 60529. Chỉ số này gồm chữ IP và hai chữ số. Chữ số thứ nhất cho biết khả năng chống vật rắn và bụi xâm nhập vào bên trong thiết bị. Chữ số thứ hai cho biết khả năng chống nước. Nếu thấy ký hiệu "X" thay cho một chữ số, nghĩa là chưa được thử nghiệm hoặc không công bố cho tiêu chí đó. Chữ số càng lớn, mức bảo vệ càng cao.

Chữ số thứ nhất: chống vật rắn và bụi

• 0: không có bảo vệ.
• 2: chống vật rắn có đường kính từ khoảng 12,5 mm trở lên, ví dụ ngón tay người.
• 5: chống bụi một phần, bụi có thể vào nhưng không đủ làm hỏng hoạt động.
• 6: kín bụi hoàn toàn, bụi không lọt vào bên trong.

Chữ số thứ hai: chống nước

• 0: không có bảo vệ chống nước.
• 5: chống tia nước phun từ mọi hướng ở mức áp lực thấp.
• 6: chống tia nước mạnh, áp lực lớn, kể cả sóng nước lớn hoặc vòi xịt công suất cao.
• 7 và 8: chịu được ngâm nước tạm thời hoặc ngâm liên tục theo điều kiện nhà sản xuất công bố.

IP20: dùng cho phòng khô, trong nhà

IP20 nghĩa là chống được vật rắn lớn như ngón tay chạm vào phần mang điện, nhưng hoàn toàn không chống nước và không chống bụi mịn. Đây là cấp bảo vệ cơ bản của đèn dùng trong nhà, nơi khô ráo, không bụi nhiều. Theo catalogue Vietlux, downlight dòng tiêu chuẩn công suất 5 W đến 12 W đạt IP20, cũng như nhiều loại đèn lắp trần trong nhà ở, văn phòng, showroom.

Bạn có thể dùng đèn IP20 ở phòng khách, phòng ngủ, văn phòng, hành lang trong nhà, cửa hàng có điều hòa. Không nên dùng ở nhà tắm, bếp có nhiều hơi nước, hiên ngoài trời, tầng hầm hay nhà xưởng bụi. Dù chỉ một lần bị nước bắn vào, đèn IP20 cũng có nguy cơ chập hoặc rò điện.

IP65: kín bụi, chịu tia nước nhẹ

IP65 là cấp bảo vệ rất phổ biến cho đèn công nghiệp và đèn chống ẩm. Số 6 nghĩa là bụi không lọt vào đèn, số 5 nghĩa là chịu được tia nước phun nhẹ. Nhờ vậy đèn IP65 phù hợp với nơi có bụi, hơi ẩm, thỉnh thoảng bị nước bắn hoặc lau rửa nhẹ. Theo catalogue Vietlux, nhiều dòng đạt IP65 gồm máng chống ẩm, downlight chống ẩm 12 W và 15 W, highbay UFO, máng và highbay chống nổ.

Các môi trường thường dùng IP65 gồm tầng hầm, bãi đỗ xe, nhà kho ẩm, xưởng cơ khí, xưởng gỗ, xưởng thực phẩm, nhà tắm, hiên có mái, hành lang bán lộ thiên. Với đèn ngoài trời có mái che, IP65 cũng được dùng, nhưng nơi mưa tạt trực tiếp nên ưu tiên cấp cao hơn.

IP66: chịu mưa lớn, tia nước mạnh

IP66 giữ nguyên khả năng kín bụi như IP65, nhưng chữ số thứ hai nâng lên 6 nên chịu được tia nước mạnh hơn nhiều. Với đèn lắp ngoài trời hoàn toàn, chịu mưa gió trực tiếp và bụi đường, IP66 là cấp phù hợp. Catalogue Vietlux cho thấy đèn pha LED SMD 30 W đến 200 W và đèn đường LED 50 W đến 250 W đều đạt IP66.

IP66 phù hợp đèn đường, đèn pha sân bãi, đèn mặt tiền, đèn bãi xe ngoài trời, đèn chiếu biển hiệu, khu vực ven biển nhiều mưa muối, hoặc nơi hay rửa bằng vòi xịt như trạm rửa xe, xưởng chế biến cần vệ sinh bằng nước. Với những nơi này, hãy kết hợp kiểm tra vật liệu chống ăn mòn của thân đèn.

Bảng chọn nhanh theo môi trường

• Phòng khách, phòng ngủ, văn phòng khô: IP20 là đủ.
• Nhà tắm, nhà bếp, hiên có mái: IP65 trở lên.
• Tầng hầm, bãi đỗ xe, kho ẩm: IP65.
• Nhà xưởng bụi, xưởng cơ khí, gỗ, thực phẩm: IP65, ví dụ highbay UFO.
• Sân bãi, mặt tiền, đèn đường ngoài trời: IP66.
• Khu vực rửa bằng vòi xịt hoặc ven biển: IP66 hoặc cấp cao hơn, tùy yêu cầu.
• Kho xăng dầu, hóa chất, bụi cháy: đèn chống nổ chuyên dụng, kèm cấp IP phù hợp; IP đơn thuần không thay được chống nổ.

Một cách nghĩ thực tế khi chọn: hãy đặt câu hỏi "nước và bụi có thể tiếp cận đèn này theo cách nào?". Nếu chỉ là hơi ẩm và bụi nhẹ trong nhà, IP20 hoặc IP65 là đủ. Nếu nước có thể bắn, phun hay tạt mưa, hãy nâng cấp. Đừng chọn cấp thấp để tiết kiệm lúc đầu rồi phải thay đèn và thuê thợ sau vài tháng, vì chi phí thay thế và dừng hoạt động thường lớn hơn khoản chênh lệch ban đầu rất nhiều. Ngược lại, cũng không cần dùng cấp quá cao cho phòng khô, vì sẽ tốn thêm mà không có lợi ích rõ ràng.

Những hiểu lầm thường gặp về chỉ số IP

"IP cao thì đèn bền"

Chỉ số IP chỉ mô tả khả năng chống bụi và nước, không nói về chất lượng chip, driver hay độ bền tuổi thọ. Một đèn IP66 kém chất lượng vẫn có thể hỏng sớm vì driver yếu hay tản nhiệt kém. Hãy xem thêm thương hiệu driver (như Philips, Done, LY, Meanwell, Inventronic trong danh mục Vietlux), thời hạn bảo hành và tuổi thọ danh định 30.000 đến 50.000 giờ.

"IP chỉ cần nhìn nhãn là đủ"

Cấp IP chỉ đúng khi đèn được lắp đúng cách. Nếu ốc xiết cáp lỏng, gioăng cũ, khe hở ở đầu dây, nước vẫn lọt vào dù đèn ghi IP66. Hãy kiểm tra đèn khi lắp và định kỳ khi bảo trì.

"IP65 là chống nước hoàn toàn"

IP65 chỉ chống tia nước nhẹ, không phải ngâm nước hay ngập. Nếu đèn có thể bị ngập hoặc xả nước mạnh, cần cấp cao hơn như IP67 hoặc IP68, theo thông số của nhà sản xuất.

"Đèn kín thì không cần tản nhiệt"

Thiết kế càng kín, nhiệt càng khó thoát. Hãy chọn đèn có thân nhôm tản nhiệt tốt, nhất là đèn công suất lớn như highbay hay đèn đường, để tuổi thọ không bị rút ngắn.

Lưu ý lắp đặt để giữ đúng cấp IP

• Dùng ốc xiết cáp đúng kích thước dây, siết vừa đủ, không để dây vào đèn từ phía hướng lên trên nếu có thể tạo đường cho nước chảy theo dây.
• Tạo vòng nhỏ cho dây (drip loop) trước khi vào đèn để nước nhỏ giọt xuống thay vì chảy vào.
• Kiểm tra gioăng khi mở nắp, thay mới nếu cứng, nứt, đứt.
• Không khoan thêm lỗ trên thân đèn nếu không có hướng dẫn của hãng.
• Dùng hộp nối, phụ kiện cùng cấp IP khi đấu nối ngoài trời hoặc nơi ẩm.
• Vệ sinh định kỳ để bụi bẩn không làm kém tản nhiệt và giảm sáng.

Nhờ NEWSUN chọn đèn đúng môi trường

Mỗi công trình có môi trường riêng. Hãy mô tả cho chúng tôi nơi lắp đèn: trong nhà hay ngoài trời, có ẩm bụi hay không, có rửa nước hay không, có nguy cơ cháy nổ hay không. Kỹ sư NEWSUN Group Vina sẽ đề xuất loại đèn và cấp bảo vệ phù hợp, đồng thời thi công điện công nghiệp, tủ điện, thang máng cáp đồng bộ. Xem toàn bộ sản phẩm tại danh mục đèn LED. Gọi hotline 0924.625.688 hoặc nhắn Zalo cùng số để được tư vấn và báo giá.