Quy trình thi công chiếu sáng đô thị từ khảo sát đến nghiệm thu

Thi công một tuyến chiếu sáng đô thị không chỉ là dựng cột và treo đèn. Đó là chuỗi công việc nối tiếp nhau: khảo sát, thiết kế, chuẩn bị vật tư, làm móng, kéo cáp ngầm, dựng cột, đấu nối, thử nghiệm và nghiệm thu. Một khâu làm sai sẽ kéo theo chi phí sửa chữa ở khâu sau, thậm chí ảnh hưởng đến an toàn của người đi đường. Bài viết trình bày quy trình thi công chiếu sáng đô thị theo từng giai đoạn, nêu rõ việc cần làm, điểm cần kiểm tra và hồ sơ cần chuẩn bị, giúp chủ đầu tư và nhà thầu có cái nhìn thống nhất.

Tổng quan các giai đoạn

Quy trình tổng quát có thể chia làm chín giai đoạn: khảo sát hiện trạng; thiết kế và phê duyệt; chuẩn bị vật tư, nhân lực; định vị và làm móng; thi công cáp ngầm; dựng cột và lắp đèn; đấu nối tủ điều khiển; thử nghiệm; nghiệm thu, bàn giao và bảo hành. Tùy quy mô và yêu cầu của từng dự án, các bước có thể được gộp hoặc tách thêm, nhưng thứ tự logic gần như không đổi.

Giai đoạn 1: Khảo sát hiện trạng

Khảo sát là nền tảng cho mọi quyết định sau đó. Nội dung chính gồm:

• Đo đạc tuyến đường: bề rộng mặt đường, vỉa hè, dải phân cách, chiều dài tuyến, vị trí nút giao.
• Xác định các công trình ngầm và nổi hiện hữu: cáp điện, cáp viễn thông, ống cấp thoát nước, đường dây trên không, cây xanh.
• Đánh giá nguồn điện: vị trí lấy điện, công suất khả dụng, khoảng cách tới tuyến.
• Khảo sát nền đất, mực nước ngầm để đề xuất giải pháp móng.
• Ghi nhận điều kiện thi công: lưu lượng giao thông, thời gian được phép thi công, mặt bằng tập kết vật tư.

Hồ sơ khảo sát nên có ảnh hiện trạng, bản đồ hoặc sơ đồ đánh dấu các vật cản để tránh bất ngờ khi đào đất.

Giai đoạn 2: Thiết kế và phê duyệt

Dựa trên khảo sát, đơn vị thiết kế xác định loại đường, tiêu chuẩn chiếu sáng áp dụng, cách bố trí cột, chiều cao cột, tầm vươn cần, loại đèn và công suất. Thiết kế điện gồm sơ đồ cấp nguồn, tiết diện cáp, tủ điều khiển, tiếp địa và các thiết bị bảo vệ. Thiết kế kết cấu gồm móng cột và bulong neo.

Kết quả tính toán chiếu sáng cần thể hiện độ rọi hoặc độ chói và độ đồng đều đạt yêu cầu đề ra. Hồ sơ sau đó được trình chủ đầu tư và cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định. Đây cũng là lúc lựa chọn chủng loại vật tư. Chẳng hạn, bạn có thể tham khảo cột thép liền cần đơn, đèn đường LED mẫu HL và cáp điện Goldcup trong danh mục của NEWSUN.

Giai đoạn 3: Chuẩn bị vật tư và nhân lực

Trước khi khởi công, nhà thầu lập tiến độ, biện pháp thi công, biện pháp an toàn và giao thông. Vật tư được đặt hàng và kiểm tra khi nhập: cột, bích đế, bulong, cần đèn, bộ đèn, cáp, ống luồn, tủ điều khiển, vật liệu tiếp địa. Mỗi lô vật tư cần có chứng từ xuất xưởng, chứng nhận chất lượng theo yêu cầu hợp đồng. Nên trình mẫu vật tư cho chủ đầu tư hoặc tư vấn giám sát duyệt trước khi mua hàng loạt.

Đội thi công cần phân chia theo nhóm: nhóm đào móng, nhóm cốt thép và bê tông, nhóm kéo cáp, nhóm dựng cột, nhóm đấu nối điện. Công nhân phải được huấn luyện an toàn lao động, nhất là khi làm việc gần đường giao thông và đường dây điện.

Giai đoạn 4: Định vị và làm móng cột

1. Định vị tim cột bằng máy hoặc thước theo bản vẽ, kiểm tra khoảng cách tới mép đường, đảm bảo thẳng hàng toàn tuyến.
2. Đào hố móng đúng kích thước, chú ý tránh công trình ngầm, có biện pháp chống sạt nếu cần.
3. Lắp cốt thép, lồng bulong và ống luồn cáp, kiểm tra vị trí, cao độ.
4. Đổ bê tông và bảo dưỡng theo thiết kế, giữ ẩm đủ thời gian trước khi dựng cột.

Chi tiết về bích đế, bulong M24 và các lỗi thường gặp có trong bài viết riêng về thi công móng cột đèn. Cần nghiệm thu móng, kiểm tra vị trí bulong và hướng cột trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Giai đoạn 5: Thi công cáp ngầm

Cáp ngầm cấp điện cho các cột đi trong rãnh hoặc ống bảo vệ. Rãnh cần đủ độ sâu theo thiết kế, đáy rãnh san phẳng, có lớp cát đệm, băng cảnh báo phía trên. Ở những đoạn qua đường, nên luồn cáp trong ống bảo vệ cứng. Hố ga hoặc hộp nối đặt tại các vị trí quy định để thuận tiện kéo cáp và bảo trì.

Khi kéo cáp, tránh làm xước vỏ hoặc vượt quá bán kính uốn cho phép. Mỗi đầu cáp được đánh dấu, đầu cáp chưa đấu nối phải được bịt kín để ngăn nước. Cáp hạ thế dùng cho chiếu sáng cần đúng chủng loại, tiết diện theo thiết kế. NEWSUN phân phối các thương hiệu như Cadisun, Goldcup, LS Vina, Cadivi; bạn có thể xem thêm tại danh mục dây cáp.

Giai đoạn 6: Dựng cột và lắp đèn

Khi móng đạt cường độ và cáp đã sẵn sàng, tiến hành dựng cột. Cột được cẩu hạ khớp vào bulong, căn chỉnh thẳng đứng, siết đai ốc đều và đủ lực. Sau đó lắp cần đèn (nếu là cột rời cần), lắp bộ đèn, hướng đèn theo thiết kế, kiểm tra độ chắc của các mối nối. Cáp từ cửa cột lên đèn được luồn gọn, không bị kẹp hay mài mòn.

Mỗi cột nên có bảng đấu nối hoặc hộp cầu chì trong cửa cột, có bảo vệ riêng cho từng đèn, giúp sự cố một đèn không làm mất sáng cả tuyến. Cửa cột phải đóng kín, khóa chắc. Xem thêm các loại cột trong danh mục cột đèn.

Giai đoạn 7: Tiếp địa và đấu nối tủ điều khiển

Hệ thống tiếp địa bảo vệ người và thiết bị khi có sự cố rò điện. Cọc tiếp địa, dây nối và điểm đấu tại chân cột được thực hiện theo thiết kế, đo điện trở tiếp địa đạt giá trị yêu cầu. Tủ điều khiển chiếu sáng đặt đầu tuyến chứa thiết bị đóng cắt, bảo vệ và điều khiển, có thể hoạt động theo giờ hoặc theo cảm biến ánh sáng. Tủ phải được đấu nối đúng sơ đồ, đánh nhãn mạch rõ ràng. Với các loại vỏ và tủ phân phối, bạn có thể tham khảo tủ phân phối của NEWSUN.

Giai đoạn 8: Thử nghiệm và chạy thử

Trước khi cấp điện, thực hiện các phép đo kiểm cơ bản:

• Đo điện trở cách điện của cáp và mạch.
• Đo điện trở tiếp địa tại các điểm quy định.
• Kiểm tra đấu nối, thứ tự pha, độ siết các đầu cốt.
• Kiểm tra độ thẳng đứng, độ chắc của cột và cần.

Sau đó cấp điện, chạy thử toàn tuyến theo chế độ tự động và thủ công. Quan sát các đèn đều sáng, đo dòng điện từng pha, kiểm tra tủ điều khiển hoạt động đúng giờ. Nếu thiết kế yêu cầu, đo độ rọi thực tế trên mặt đường và so sánh với yêu cầu.

Giai đoạn 9: Nghiệm thu, bàn giao, bảo hành

Nghiệm thu thường diễn ra theo nhiều lớp: nghiệm thu công việc xây dựng (móng, cáp ngầm), nghiệm thu giai đoạn và nghiệm thu hoàn thành toàn công trình. Nhà thầu chuẩn bị hồ sơ gồm bản vẽ hoàn công, chứng chỉ chất lượng vật tư, biên bản nghiệm thu từng bước, kết quả thử nghiệm, nhật ký thi công và biên bản chạy thử. Chủ đầu tư, tư vấn giám sát và các bên liên quan kiểm tra hiện trường, đối chiếu hồ sơ và lập biên bản nghiệm thu.

Sau khi bàn giao, nhà thầu thực hiện bảo hành theo hợp đồng và hướng dẫn đơn vị quản lý vận hành cách kiểm tra, bảo trì định kỳ. Hồ sơ hoàn công cần lưu trữ cẩn thận làm cơ sở cho việc sửa chữa, nâng cấp về sau.

Kết luận

Một tuyến chiếu sáng đô thị chất lượng đến từ quy trình chặt chẽ: khảo sát kỹ, thiết kế đúng, vật tư đạt chuẩn, thi công đúng kỹ thuật và nghiệm thu đầy đủ. Mỗi giai đoạn đều có điểm kiểm soát riêng; bỏ qua một điểm là tạo rủi ro cho các điểm sau. Khi quy trình rõ ràng, chủ đầu tư dễ giám sát, nhà thầu dễ triển khai và công trình vận hành ổn định lâu dài.

CÔNG TY CỔ PHẦN NEWSUN GROUP VINA vừa sản xuất cột đèn chiếu sáng vừa thi công lắp đặt chiếu sáng đô thị, khu giãn dân và đường giao thông, với phương châm "Chất lượng là sự sống còn của công ty". Hãy gọi hotline 0924.625.688 hoặc nhắn Zalo để được khảo sát, tư vấn và báo giá.