Thiết bị điện cho nhà máy mới: danh mục vật tư theo khu vực

Khi xây dựng một nhà máy mới, hệ thống điện thường là hạng mục có giá trị lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đưa nhà máy vào hoạt động. Thiếu một loại thiết bị, đặt sai chủng loại hay quên một hạng mục phụ trợ đều có thể làm chậm cả dự án. Vì thế việc lập danh mục thiết bị điện cho nhà máy mới một cách bài bản, chia theo khu vực chức năng, là bước chuẩn bị rất quan trọng. Bài viết này đưa ra khung danh mục vật tư cơ bản theo từng khu vực để chủ đầu tư và nhà thầu có thể rà soát, bổ sung theo bản vẽ thiết kế thực tế.

Lưu ý: danh mục dưới đây mang tính tham khảo, chỉ nêu chủng loại và nguyên tắc. Công suất, số lượng và thông số cụ thể phải theo thiết kế được duyệt của từng nhà máy.

Bước đầu tiên: bảng phụ tải và sơ đồ một sợi

Mọi danh mục vật tư đều bắt nguồn từ bảng phụ tải. Hãy liệt kê tất cả thiết bị tiêu thụ điện: máy sản xuất, động cơ, bơm, quạt, máy nén khí, hệ thống lạnh, điều hòa, chiếu sáng, văn phòng, căng tin, khu phụ trợ. Với mỗi thiết bị ghi rõ công suất, điện áp, cách khởi động, mức độ quan trọng và vị trí. Từ bảng này, kỹ sư thiết kế tính công suất tổng, chọn máy biến áp, vẽ sơ đồ một sợi từ lưới trung thế xuống tủ tổng hạ thế, tủ phân phối khu vực và tủ cuối. Sơ đồ một sợi chính là cơ sở để bóc tách danh mục thiết bị đóng cắt, cáp, tủ điện.

Khu vực 1: Trạm biến áp và đấu nối lưới

Đây là điểm đầu của hệ thống. Các hạng mục điển hình gồm máy biến áp, tủ trung thế hoặc thiết bị đóng cắt trung thế, hệ thống đo đếm, cáp trung thế, đầu cáp, hệ thống nối đất và chống sét cho trạm, hàng rào và biển cảnh báo an toàn. NEWSUN thực hiện thi công đường dây và trạm biến áp từ 35kV trở xuống, nên có thể hỗ trợ từ khâu đấu nối đến lắp đặt trạm. Phần này cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị điện lực và phải theo thiết kế được duyệt.

Khu vực 2: Phòng điện và tủ tổng hạ thế

Phòng điện là nơi đặt tủ hạ thế tổng, tủ bù, tủ ATS và máy phát dự phòng. Danh mục cơ bản gồm:

• Tủ hạ thế tổng: chứa máy cắt ACB hoặc MCCB tổng, thanh cái, thiết bị đo, bảo vệ.
• Tủ bù hạ thế (PFC): nâng hệ số công suất cosφ, giảm tổn thất. Theo catalogue NEWSUN, tủ bù dùng cho lưới 3 pha 400V-50Hz, 2 cửa, sơn tĩnh điện, cáp vào từ đáy hoặc trên, xem tủ bù hạ thế.
• Tủ ATS: chuyển nguồn tự động giữa lưới và máy phát, chế độ tự động và tay, hiển thị V-A-Hz, xem tủ ATS.
• Máy phát điện dự phòng: tùy yêu cầu liên tục sản xuất.
• Thang cáp, máng cáp trong phòng điện: sắp xếp đường cáp gọn gàng.
• Hệ thống thông gió, điều hòa, chữa cháy phòng điện: thiết bị phụ trợ cho vận hành an toàn.

Khu vực 3: Xưởng sản xuất và dây chuyền

Đây là khu vực có khối lượng thiết bị lớn nhất và đa dạng nhất. Từ tủ tổng, điện được chia về từng dây chuyền qua tủ phân phối khu vực. Danh mục tham khảo:

• Tủ phân phối khu vực: chia nguồn cho các nhóm máy, xem tủ phân phối.
• Tủ điều khiển động cơ (MCC): khởi động trực tiếp, sao/tam giác, biến tần, khởi động mềm cho quạt, bơm, băng tải.
• Tủ PLC và SCADA: điều khiển tự động cho dây chuyền phức tạp.
• Thiết bị đóng cắt: aptomat, contactor, relay nhiệt, cầu dao, chống rò, từ các hãng như Schneider, ABB, Siemens, Mitsubishi, LS, Chint.
• Dây cáp động lực và cáp điều khiển: cáp Cu/XLPE/PVC, cáp chống cháy ở khu vực yêu cầu, dây mềm cho thiết bị di động.
• Thang cáp, khay cáp, máng cáp: hệ thống đỡ cáp dọc trần và tường xưởng, với phụ kiện co, tê, nối giảm.
• Ổ cắm công nghiệp, hộp nối, hộp đấu dây: cấp điện cho thiết bị di động và dụng cụ.
• Hệ thống nối đất và chống sét lan truyền: bảo vệ người và máy móc.

Các máy có động cơ lớn cần tính phương án khởi động để tránh sụt áp lưới. Các thiết bị nhạy cảm như PLC, biến tần, máy CNC cần nguồn sạch và nối đất đúng chuẩn.

Khu vực 4: Chiếu sáng nhà xưởng và ngoài trời

Chiếu sáng ảnh hưởng đến năng suất, an toàn lao động và chi phí điện. Trong nhà xưởng, đèn LED highbay là lựa chọn phổ biến thay cho đèn cao áp truyền thống nhờ tiết kiệm điện hơn và tuổi thọ dài hơn (đặc điểm chung của công nghệ LED). Theo catalogue Vietlux mà NEWSUN phân phối, highbay UFO có dải công suất 50–250 W, hiệu suất từ 160 lm/W, IP65, bảo hành 3–5 năm, xem highbay UFO Vietlux. Khu vực có hơi nước, bụi hoặc nguy cơ cháy nổ cần dùng máng chống ẩm, chống nổ phù hợp. Chiếu sáng ngoài trời cho sân bãi, đường nội bộ dùng đèn pha hoặc đèn đường LED trên cột thép, cần tủ điều khiển chiếu sáng và cáp ngầm tương ứng.

Ngoài ra nên bố trí đèn sự cố, đèn exit và chiếu sáng lối thoát nạn theo yêu cầu phòng cháy chữa cháy của công trình.

Khu vực 5: Văn phòng, nhà ăn, khu phụ trợ

Khu hành chính và phụ trợ có đặc điểm giống công trình dân dụng. Danh mục gồm tủ điện tầng, aptomat và chống giật cho từng nhóm, công tắc ổ cắm, đèn LED panel và downlight, máy lạnh, hệ thống mạng và camera. Nhà ăn và khu bếp cần mạch riêng cho thiết bị công suất lớn. Khu vệ sinh, tắm giặt cần thiết bị chống giật và mạch riêng cho bình nước nóng. Bạn có thể xem thêm bài viết về công tắc ổ cắm Sino, Panasonic để chọn cho khu văn phòng.

Khu vực 6: Cấp thoát nước và hạ tầng kỹ thuật

Nhà máy cần hệ thống cấp nước sinh hoạt, nước sản xuất, nước chữa cháy và thoát nước thải. Vật tư gồm ống uPVC, HDPE, PPR, phụ kiện và van, bơm cấp nước, bơm tăng áp, bơm nước thải. Các bơm này cần tủ điều khiển với aptomat, contactor, relay nhiệt, bộ chống mất pha, phao điện hoặc cảm biến mức. Hạ tầng bên ngoài còn có hệ thống chiếu sáng đường nội bộ, camera an ninh, hệ thống thông tin, nối đất và chống sét tổng thể cho nhà xưởng.

Thi công, thử nghiệm và đóng điện: đừng chỉ nghĩ đến thiết bị

Sau khi có đủ vật tư, giai đoạn thi công lắp đặt quyết định chất lượng cuối cùng. Thứ tự hợp lý thường là hoàn thiện hệ thống thang máng cáp và ống chờ trước, kéo cáp, lắp tủ điện, đấu nối, rồi mới đến thiết bị đầu cuối. Trước khi đóng điện cần đo cách điện cáp, kiểm tra thứ tự pha, đo điện trở nối đất, thử chức năng bảo vệ và thử chuyển nguồn ATS. Các động cơ nên được chạy thử không tải rồi có tải, ghi lại dòng điện thực tế để chỉnh relay bảo vệ. Toàn bộ kết quả được lập thành hồ sơ nghiệm thu và hoàn công để bàn giao cho đơn vị vận hành.

Cuối cùng, hãy lập danh mục phụ tùng dự phòng và hướng dẫn vận hành cho đội kỹ thuật nhà máy. Nhà máy mới thường có nhiều lỗi sớm do mối nối lỏng hoặc cài đặt chưa tối ưu, vì vậy việc kiểm tra lại sau vài tuần vận hành là thói quen nên có.

Cách tránh thiếu sót khi lập danh mục

1. Bóc tách theo bản vẽ: mỗi thiết bị trong sơ đồ một sợi và mặt bằng phải có trong danh mục.
2. Chia theo khu vực và theo hệ thống: điện động lực, chiếu sáng, tín hiệu, nước, chống sét, nối đất.
3. Kiểm tra sự đồng bộ: thương hiệu, điện áp điều khiển, tiêu chuẩn đầu nối giữa các thiết bị.
4. Dự phòng mở rộng: chừa chỗ trong tủ, tuyến cáp, công suất máy biến áp.
5. Lập tiến độ cung ứng: thiết bị có thời gian đặt hàng dài như máy biến áp, tủ đặc chủng cần đặt sớm.
6. Chuẩn bị hồ sơ chất lượng: chứng nhận xuất xứ, chất lượng, catalogue, biên bản nghiệm thu vật tư đầu vào.

NEWSUN đồng hành cùng nhà máy mới

NEWSUN Group Vina sản xuất tủ bảng điện, thang máng cáp, cột đèn chiếu sáng; phân phối dây cáp, đèn LED Vietlux, thiết bị điện, vật tư nước và thi công điện công nghiệp trong nhà máy. Nhờ vậy, chủ đầu tư có thể làm việc với một đầu mối cho nhiều hạng mục. Hãy gửi bản vẽ hoặc bảng phụ tải sơ bộ, kỹ sư của chúng tôi sẽ giúp rà soát danh mục và báo giá. Liên hệ hotline 0924.625.688 hoặc Zalo cùng số này.