Bảo quản và vận chuyển cáp điện tại công trường đúng cách

Cáp điện là vật tư đắt và dễ bị hỏng nếu xử lý sai trước khi được lắp đặt. Nhiều sự cố sau này như cách điện suy giảm, nước thấm vào đầu cáp, vỏ trầy nứt thực ra bắt nguồn từ khâu bảo quản và vận chuyển cáp điện tại công trường, nơi không ai nghĩ rằng một cú va nhẹ hay vài đêm mưa có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ cả tuyến cáp. Bài viết hướng dẫn quy trình thực tế cho thủ kho, chỉ huy công trường và nhà thầu để bảo vệ chất lượng cáp từ lúc nhận hàng đến lúc kéo rải.

Hiểu cấu tạo lô cáp để xử lý đúng

Cáp điện lực thường được cuốn trên lô gỗ, lô thép hoặc cuộn nhỏ (với cáp tiết diện nhỏ). Lô cáp nặng, cồng kềnh, trọng tâm lệch và hai má lô là điểm chịu lực chính. Lớp cáp ngoài cùng được che bằng các thanh ván hoặc bao bì bảo vệ. Hai đầu cáp được bịt kín bằng nắp để chống ẩm. Trên má lô có mũi tên chỉ chiều lăn đúng, và thông tin về chủng loại, chiều dài, khối lượng, số lô.

Hiểu cấu tạo này giúp bạn nhận ra những thao tác tuyệt đối tránh: kẹp xích vào thân cáp, nâng lô bằng móc vào lớp cáp, thả lô từ xe xuống đất, lăn lô sai chiều.

Nhận hàng và kiểm tra ban đầu

Kiểm tra bao bì và tình trạng lô

Trước khi ký nhận, quan sát lô còn nguyên vẹn không: má lô không nứt gãy, ván che còn đủ, không có vết va đập mạnh, hai đầu cáp còn nắp bịt. Chụp ảnh các hư hỏng nếu có và ghi vào biên bản giao nhận.

Đối chiếu thông tin

Đối chiếu nhãn lô với đơn đặt hàng và chứng từ: loại cáp, tiết diện, chiều dài, số lô. Giữ lại CO CQ để lưu hồ sơ. Bài viết về CO CQ và phân biệt cáp kém chất lượng của NEWSUN có hướng dẫn kiểm tra chi tiết.

Ghi nhận trong sổ kho

Lập sổ theo dõi từng lô: số lô, chiều dài, ngày nhập, vị trí để, lượng đã xuất và còn lại. Điều này giúp truy xuất khi cần xử lý sự cố và hạn chế thất thoát.

Vận chuyển cáp đến công trường và trong công trường

Dùng phương tiện phù hợp

Xe tải có sàn phẳng, đủ tải trọng cho lô cáp. Với lô lớn, dùng xe có cẩu hoặc xe nâng. Tuyệt đối không dùng xe quá nhỏ làm lô nghiêng ngả, trượt.

Xếp lô trên xe

• Đặt lô đứng, trục lô nằm ngang, hai má lô tựa trên sàn.
• Chèn hai bên bằng nêm gỗ hoặc kê chèn chắc, không để lô tự lăn.
• Buộc cố định bằng dây hoặc xích chằng qua má lô, không siết vào thân cáp.
• Không xếp chồng lô lên nhau nếu không có khung kê.
• Lô nhỏ, cuộn nhẹ có thể xếp tầng nhưng không chất vật nặng lên trên.

Bốc dỡ

Dùng cẩu, xe nâng, hoặc ván trượt nghiêng thoải kèm dây giữ để hạ lô xuống. Không thả rơi, không đẩy lô từ thành xe xuống đất. Khi dùng cẩu, luồn trục xuyên qua tâm lô và dùng thanh ngang để dây cáp treo không ép vào má lô. Mọi người đứng ngoài vùng nguy hiểm.

Lăn lô trong công trường

Chỉ lăn quãng ngắn, theo chiều mũi tên trên má lô, trên nền phẳng và cứng, không có đá nhọn hay đinh. Lăn ngược chiều làm lớp cáp bị lỏng, tụt, rối. Trên đường dốc, nên dùng thiết bị nâng hoặc xe kéo thay vì lăn tay.

Bảo quản lô cáp tại kho và bãi tập kết

Ưu tiên bảo quản trong kho có mái

Kho khô ráo, thoáng, nền cứng và bằng phẳng, tránh nơi đọng nước, gần hóa chất ăn mòn, dầu mỡ, nguồn nhiệt. Cáp cách điện XLPE và PVC đều bị lão hóa nhanh hơn khi chịu nắng nóng và tia cực tím kéo dài.

Khi buộc phải để ngoài trời

Kê lô cao khỏi mặt đất bằng thanh kê hoặc pa-lét, tránh vũng nước. Phủ bạt chống nắng mưa nhưng chừa khe thoáng để tránh đọng hơi nước. Chèn lô để không lăn. Kiểm tra định kỳ sau mưa bão. Hạn chế để cáp tiếp xúc trực tiếp nắng gắt nhiều ngày.

Bịt đầu cáp

Hai đầu cáp phải luôn được bịt kín bằng nắp nhựa co nhiệt hoặc băng keo chuyên dụng. Sau khi cắt đoạn cáp để sử dụng, đầu còn lại trên lô phải được bịt ngay. Nước đi vào theo khe giữa các sợi lõi có thể lan xa, đặc biệt nguy hiểm với cáp trung thế.

Tránh làm hỏng vỏ cáp

Không để vật nặng, vật sắc nhọn đè lên cáp. Không để lô tiếp xúc với dầu nhớt, dung môi, hóa chất ăn mòn. Không kéo lê cáp trên mặt đất sắc nhọn. Không đi xe cơ giới qua cáp trần.

Quản lý thứ tự xuất kho

Áp dụng nguyên tắc nhập trước xuất trước, ưu tiên dùng hết lô đã cắt trước khi mở lô mới. Ghi chép chiều dài còn lại để tối ưu cắt cáp, giảm phế liệu.

Rải cáp và kéo cáp tại công trường

Chuẩn bị trước khi rải

Khảo sát tuyến, kiểm tra ống, hố kéo, thang cáp đã sẵn sàng; dọn vật cản và cạnh sắc. Chuẩn bị giá đỡ lô, con lăn, tời kéo, thiết bị đo lực kéo nếu cần. Phân công người dọc tuyến, có phương tiện liên lạc.

Đặt lô đúng vị trí

Đặt lô trên giá đỡ cho phép quay trơn, đầu cáp ra từ phía trên hoặc phía dưới theo chiều quy định để cáp không bị xoắn ngược. Phanh lô để không quay tự do khi dừng kéo.

Kiểm soát lực kéo và bán kính uốn

Không vượt lực kéo tối đa nhà sản xuất cho phép. Dùng con lăn đặt đủ dày ở chỗ cua, chỗ vào ống. Giữ bán kính uốn không nhỏ hơn quy định. Bôi trơn phù hợp khi kéo qua ống dài. Khi nhiệt độ thấp, cáp cứng hơn nên cần cẩn trọng hơn.

Không để cáp bị xoắn, gập, dẫm đạp

Cáp bị gập góc gấp tạo điểm hỏng cách điện khó thấy. Cáp bị xe cộ hoặc người nặng giẫm lên có thể dập vỏ. Phải che chắn bằng tấm đan, ván khi cáp đã rải mà chưa lắp xong.

Cố định cáp sau khi rải

Cáp đi trên thang cáp hoặc máng cáp được cố định theo khoảng cách đều, tránh võng và rung. Dùng kẹp, dây buộc phù hợp với môi trường. NEWSUN sản xuất thang cáp và phụ kiện thang cáp để bạn bố trí tuyến cáp chắc chắn, gọn gàng.

Những lỗi thường gặp làm hỏng cáp

• Dùng xích hoặc móc kẹp trực tiếp vào thân cáp khi nâng lô.
• Lăn lô ngược chiều hoặc lăn quãng dài trên nền gồ ghề.
• Để đầu cáp hở trong nhiều ngày, nhất là khi trời mưa.
• Kéo cáp bằng lực quá lớn hoặc kéo qua mép sắc không có con lăn.
• Rải cáp xong để trần giữa đường, bị xe cộ chèn qua.
• Bỏ cuộn cáp thừa nằm trên đất ẩm nhiều tuần.
• Cắt cáp rồi không ghi nhận chiều dài còn lại, gây thất thoát.

An toàn lao động khi xử lý lô cáp

Lô cáp nặng có thể gây tai nạn nghiêm trọng nếu lăn, đổ, rơi. Công nhân cần đội mũ bảo hộ, đi giày bảo hộ, găng tay; không đứng trước hay sau lô đang lăn; có người chỉ huy khi dùng cẩu. Khi làm việc gần đường dây điện, phải giữ khoảng cách an toàn và tuân thủ quy trình an toàn điện. Với cáp đã đấu nối, nghiêm cấm thao tác khi chưa cắt điện, chưa kiểm tra vô điện và nối đất.

Danh mục kiểm tra nhanh cho thủ kho và chỉ huy công trường

Để việc quản lý cáp tại công trường không bị bỏ sót, bạn có thể in và dán danh mục sau tại kho. Trước khi nhập: kiểm tra nguyên vẹn lô, nhãn mác và chứng từ. Khi nhập: ghi sổ lô, chụp ảnh, kê cao, chèn chắc. Hàng ngày: kiểm tra đầu cáp còn bịt kín, bạt che còn chắc, không đọng nước quanh lô. Khi xuất: ghi lô, chiều dài, người nhận, mục đích sử dụng. Khi rải: kiểm tra tuyến, con lăn, lực kéo, bán kính uốn. Sau khi rải: che chắn, cố định, bịt đầu cáp chờ đấu nối. Cuối đợt: kiểm kê cáp thừa, bịt đầu và đưa về kho. Thực hiện đều đặn các việc nhỏ này giúp giảm hư hỏng, giảm thất thoát và giữ hồ sơ vật tư rõ ràng khi nghiệm thu.

Phối hợp với nhà cung cấp

Nhà cung cấp có thể hỗ trợ chia lô theo chiều dài thực tế của tuyến để giảm đoạn cáp thừa và số mối nối, đồng thời giao hàng theo tiến độ để giảm thời gian lưu kho. NEWSUN Group Vina phân phối cáp Cadisun, Goldcup, LS Vina, Cadivi và thi công điện công nghiệp, nên hiểu rõ yêu cầu thực tế tại công trường. Hãy liên hệ hotline hoặc Zalo 0924.625.688 để thống nhất kế hoạch giao nhận phù hợp với tiến độ dự án của bạn.