Cáp chống cháy, cáp LSZH: khi nào bắt buộc dùng trong tòa nhà

Trong một đám cháy, thiệt hại lớn nhất thường không đến từ lửa mà từ khói độc và việc mất điện cho các thiết bị cứu hộ. Vì vậy, lựa chọn cáp chống cháy và cáp LSZH cho tòa nhà, nhà máy là một phần của thiết kế phòng cháy chữa cháy, không phải chi tiết có thể tùy tiện thay thế để giảm giá. Bài viết giúp bạn phân biệt hai loại cáp này, hiểu đúng khi nào cần dùng và những điểm cần kiểm tra để hồ sơ thiết kế, nghiệm thu không bị vướng.

Vì sao cáp thông thường là rủi ro khi có cháy

Cáp có vỏ PVC thông thường cháy được ở nhiệt độ đủ cao, phát sinh khói đặc và khí có tính ăn mòn, độc hại do chứa halogen (clo). Trong không gian kín như hầm kỹ thuật, trục kỹ thuật, hành lang thoát hiểm, khói này làm giảm tầm nhìn, gây ngạt và làm hư hỏng thiết bị điện tử nhạy cảm. Ngoài ra, khi cáp cấp điện cho bơm chữa cháy, quạt tăng áp, đèn thoát hiểm bị chảy hỏng, hệ thống cứu hộ mất khả năng làm việc đúng lúc cần nhất.

Hai yêu cầu khác nhau đặt ra: một là giảm khói độc và tính lan truyền lửa của cáp (nhóm cáp LSZH, cáp chậm cháy), hai là bảo đảm cáp vẫn truyền điện được khi đang bị lửa tác động (nhóm cáp chống cháy).

Cáp LSZH là gì

LSZH là viết tắt của low smoke zero halogen, nghĩa là ít khói, không halogen. Vỏ và đôi khi cả lớp cách điện làm bằng hợp chất polyme không chứa clo, flo, brom. Khi cháy, loại vật liệu này sinh ra ít khói hơn và không giải phóng khí axit ăn mòn như loại PVC. Nhờ vậy người thoát hiểm dễ nhìn thấy lối ra, lực lượng cứu hỏa dễ tiếp cận, thiết bị điện tử trong khu vực ít bị ăn mòn.

Cáp LSZH thường được dùng cho những nơi đông người hoặc khó thoát hiểm, như tòa nhà cao tầng, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại, sân bay, nhà ga, tàu điện, hầm kỹ thuật. Cần lưu ý LSZH không mặc định có nghĩa là cáp chống cháy; nó chủ yếu giải quyết vấn đề khói và khí độc.

Cáp chống cháy là gì

Cáp chống cháy được thiết kế để vẫn dẫn điện trong một khoảng thời gian xác định khi bị lửa tác động. Cấu tạo thường có thêm lớp ngăn cháy, chẳng hạn băng mica hoặc vật liệu chịu nhiệt quấn quanh lõi, bên ngoài là cách điện và vỏ ngoài. Khi vỏ ngoài cháy, lớp chịu nhiệt vẫn giữ lõi đồng tách biệt, tránh chập mạch, giúp thiết bị cứu hỏa tiếp tục làm việc. Thời gian duy trì cấp điện và nhiệt độ thử nghiệm được quy định theo tiêu chuẩn thử nghiệm của từng sản phẩm; bạn cần xem thông tin này trong catalogue và chứng từ của hãng.

Phân biệt cáp chống cháy và cáp chậm cháy

• Cáp chậm cháy: hạn chế sự lan truyền ngọn lửa dọc theo cáp, nhưng không đảm bảo vẫn cấp điện khi đang cháy.
• Cáp chống cháy: vẫn duy trì tính toàn vẹn của mạch điện trong thời gian cháy theo thử nghiệm.
• Cáp LSZH: tập trung vào giảm khói và khí độc, có thể kết hợp với đặc tính chậm cháy hoặc chống cháy.

Khi nào nên hoặc bắt buộc dùng cáp chống cháy, cáp LSZH

Việc có bắt buộc hay không phụ thuộc quy chuẩn phòng cháy chữa cháy và tiêu chuẩn thiết kế áp dụng cho từng loại công trình, và quyết định cuối cùng thuộc về hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm duyệt. Dưới đây là các nguyên tắc chung giúp bạn biết đâu là hạng mục cần quan tâm.

Mạch cấp điện cho thiết bị phòng cháy chữa cháy

Cáp cấp cho bơm chữa cháy, quạt hút khói, quạt tăng áp cầu thang, thang máy chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát hiểm, hệ thống báo cháy là nhóm bắt buộc phải duy trì hoạt động khi có cháy. Đây là nhóm ưu tiên cáp chống cháy theo yêu cầu thiết kế.

Tuyến thoát hiểm và khu vực đông người

Hành lang, cầu thang thoát hiểm, sảnh, khu thương mại, rạp chiếu, bệnh viện, trường học là nơi nên dùng cáp LSZH để hạn chế khói độc, tăng cơ hội thoát hiểm an toàn.

Trục kỹ thuật, hầm cáp, shaft điện

Tập trung nhiều cáp trong không gian kín làm tăng tải cháy và khả năng lan truyền. Dùng cáp chậm cháy, cáp LSZH kết hợp chắn cháy tại các xuyên sàn, xuyên tường là biện pháp phổ biến.

Nhà máy, kho xưởng

Các khu có vật liệu dễ cháy, hóa chất, hoặc dây chuyền sản xuất không được phép ngừng đột ngột cần được đánh giá rủi ro để quyết định mức bảo vệ. Với mạch quan trọng như điều khiển an toàn, hệ thống chữa cháy riêng, cáp chống cháy là lựa chọn nên xem xét.

Trung tâm dữ liệu, phòng thiết bị điện tử

Khí axit sinh ra khi cháy cáp có halogen ăn mòn bo mạch, thiết bị đắt tiền ngay cả khi lửa đã được dập. LSZH giúp giảm thiệt hại thứ cấp này.

Những điều cần kiểm tra khi chọn mua

Đọc kỹ ký hiệu và catalogue

Cáp chống cháy, cáp LSZH có ký hiệu riêng do nhà sản xuất quy định. Hãy yêu cầu catalogue, thông số kỹ thuật và chứng từ kiểm định, thử nghiệm của lô hàng. Tránh chấp nhận lời nói như cáp này cũng chống cháy mà không có tài liệu kèm theo.

Đồng bộ phụ kiện

Cáp chống cháy chỉ phát huy tác dụng khi toàn tuyến được bảo vệ đồng bộ. Máng cáp, giá đỡ, kẹp cố định, hộp nối phải chịu được nhiệt độ cháy và giữ được cáp trong thời gian yêu cầu. Dùng kẹp nhựa dễ chảy cho tuyến cáp chống cháy làm mất ý nghĩa của loại cáp này. Bạn có thể tham khảo thang cáp và phụ kiện thang cáp mạ kẽm nhúng nóng, sơn tĩnh điện của NEWSUN cho tuyến chịu lực tốt.

Kiểm soát thi công xuyên tường, xuyên sàn

Điểm cáp đi xuyên qua kết cấu phải được bịt kín bằng vật liệu chắn cháy theo thiết kế để ngọn lửa, khói không lan sang khoang kế bên. Đây là hạng mục dễ bị bỏ sót khi nghiệm thu.

Đừng đánh đồng giá rẻ với tiết kiệm

Cáp chống cháy có giá cao hơn cáp thường vì vật liệu và công nghệ. Nhưng chi phí này so với thiệt hại tính mạng, tài sản và nguy cơ không được nghiệm thu phòng cháy là rất nhỏ. Hãy lập dự toán đúng ngay từ đầu thay vì thay đổi giữa chừng.

Quy trình kiểm tra và nghiệm thu tuyến cáp chống cháy

Để tuyến cáp chống cháy thực sự phát huy tác dụng, nên có quy trình kiểm soát riêng từ khâu vật tư đến thi công. Trước hết, so khớp mã hàng trên vỏ cáp và chứng từ với hồ sơ vật liệu đã được duyệt. Tiếp đó, kiểm tra toàn bộ tuyến xem cáp có đi đúng đường dẫn thiết kế, được đỡ bằng giá đỡ kim loại đủ chắc, khoảng cách kẹp cố định đúng quy định hay không. Các điểm xuyên sàn, xuyên tường phải được chắn cháy và có biên bản ghi nhận. Mối nối trên tuyến cáp chống cháy cần hạn chế tối đa; nếu bắt buộc phải nối, phải dùng hộp nối và phụ kiện phù hợp với yêu cầu chịu lửa. Cuối cùng, thử nghiệm điện trở cách điện và thử vận hành các thiết bị cứu hỏa đầu cuối, sau đó lưu toàn bộ biên bản vào hồ sơ hoàn công để phục vụ thẩm duyệt, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy.

Cáp chống cháy, LSZH tại NEWSUN

NEWSUN Group Vina phân phối các dòng cáp của Cadisun và Goldcup, trong đó có cáp 0,6/1kV Cu/XLPE/PVC, cáp trung thế và cáp chống cháy; ngoài ra còn LS Vina và Cadivi. Ngoài vật tư, đội ngũ kỹ sư NEWSUN thi công hệ thống cơ điện tòa nhà, điện công nghiệp trong nhà máy, nên có thể hỗ trợ bạn từ khâu chọn cáp, thang máng cáp đến đấu nối tủ điện và nghiệm thu.

Thông số như thời gian duy trì cấp điện, nhiệt độ thử nghiệm, tiêu chuẩn áp dụng sẽ được cung cấp theo tài liệu chính thức của nhà sản xuất cho từng mã hàng, thay vì được tóm tắt không chính xác ở đây.

Liên hệ tư vấn

Nếu bạn đang lập hồ sơ thiết kế hoặc cần cung cấp vật tư cho dự án tòa nhà, nhà xưởng, hãy gửi cho NEWSUN danh sách hạng mục cần cấp điện, yêu cầu phòng cháy chữa cháy và bản vẽ tuyến cáp. Liên hệ hotline hoặc Zalo 0924.625.688 để được tư vấn chủng loại cáp chống cháy, LSZH phù hợp và nhận báo giá theo nhu cầu thực tế.